Sertle┼čme Sorunlar─▒

 Sertle┼čme bozuklu─ču nedir?

Sürekli olarak ya da yineleyici bir biçimde, peniste yeterli bir sertlik sa─člayamama ya da cinsel etkinlik bitene dek bunu sürdürememe durumudur.

Herhangi bir cinsel etkinli─či ba┼člatmak veya sürdürmek için yeterli sertli─či sa─člamada güçlük olarak tan─▒mlanabilir. Bu sorun her cinsel etkinlik s─▒ras─▒nda olabilece─či gibi sertle┼čme sorunu sadece belli cinsel etkinliklerde de  ortaya ç─▒kabilir. Örne─čin masturbasyon s─▒ras─▒nda sertlik sa─član─▒rken, e┼čli cinsel etkinliklerde sertle┼čme sa─članamayabilir.

Sertle┼čme bozuklu─ču kaç ya┼č─▒nda ba┼člar?
Sertle┼čme sorunu her ya┼čta görülebilir ama ileri ya┼člarda daha s─▒k görülür. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar 40 ya┼č─▒ndan sonra sertle┼čme sorununun görülme s─▒kl─▒─č─▒n─▒n artt─▒─č─▒n─▒ göstermi┼čtir. ─░leri ya┼člarda genelde bedensel sebepler daha fazla rol oynar. Kalp damar hastal─▒─č─▒, diabeti (┼čeker hastal─▒─č─▒) olan ki┼čilerde risk daha fazlad─▒r.

Genç ya┼čta da özellikle psikojenik nedenlerle sertle┼čme sorunu görülebilir. Örnek olarak cinsel deneyimi yetersiz ki┼čilerde ilk gece korkusuna ba─čl─▒ sertle┼čme sorunu görülebilir.

 Sertle┼čme bozuklu─ču görülme s─▒kl─▒─č─▒ nedir?
Sertle┼čme bozuklu─ču erkeklerde görülen cinsel i┼člev bozukluklar─▒ aras─▒nda görülme s─▒kl─▒─č─▒ aç─▒s─▒ndan ikinci s─▒rada yer almas─▒na ra─čmen ba┼čvuru s─▒kl─▒─č─▒ aç─▒s─▒ndan birinci s─▒rada yer almaktad─▒r. Cinsel birle┼čmeyi engellemesi sebebiyle daha acil bir durum olarak de─čerlendirilmesi tedavi için ba┼čvuru s─▒kl─▒─č─▒n─▒ artt─▒r─▒r.

Tüm eri┼čkin erkek toplumunun %10-20’sinde görülmektedir. Bu oran ya┼čla birlikte artmaktad─▒r. 40-70  ya┼člar─▒ aras─▒nda bu oran  %50 lere ç─▒kmaktad─▒r

Sertle┼čme bozuklu─čunda ilaç tedavileri var m─▒d─▒r?
Sertle┼čme bozuklu─čunda kullan─▒lan çe┼čitli ilaç tedavileri vard─▒r. Sertle┼čme sorunu hormon düzeylerindeki bozukluk sebebiyle örnek olarak testosteron eksikli─či veya hiperprolaktinemiye ba─čl─▒ olarak ortaya ç─▒km─▒┼čsa hormon tedavileri uygulanabilir. Ancak hormon düzeyleri normal olan erkeklerde hormon tedavisi etkisizdir.

Son 10 y─▒lda sertle┼čme sorununda ilaç tedavileri konusunda önemli geli┼čmeler oldu. Penis damarlar─▒n─▒ geni┼čleten, penise gelen kan ak─▒m─▒n─▒ art─▒ran fosfodiesteraz inhibitörleri (Sildenafil, Vardenafil, Tadalafil) tedavide kullan─▒lmaktad─▒r.  

 Sertle┼čme bozuklu─čunda ilaç tedavileri ba┼čar─▒l─▒ m─▒d─▒r?
Sertle┼čme bozuklu─čunun nedenine göre ilaç tedavi ba┼čar─▒s─▒ de─či┼čkenlik gösterir. E─čer bir hormon eksikli─či ya da fazlal─▒─č─▒ sözkonusuysa buna yönelik tedavi etkili olmaktad─▒r.

Fosfodiesteraz inhibitörü olan ilaçlar (Sildenafil, Vardenafil, Tadalafil) organik kaynakl─▒ sertle┼čme sorununda etkili olmaktad─▒r. Özellikle diabete (┼čekere) ba─čl─▒ , prostat ameliyatlar─▒ sonras─▒ geli┼čen, hipertansiyonu (yüksek tansiyonu) olan, ilaç kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ sertle┼čme sorunu olan ki┼čilerde etkili olmaktad─▒r. 

Sertle┼čme bozuklu─čunda kullan─▒lan ilaçlar─▒n yan etkileri var m─▒d─▒r?
Sildenafil, Vardenafil, Tadalafil etken maddeli fosfodiesteraz inhibitörü ilaçlar─▒n en s─▒k görülen yan etkileri, ba┼ča─čr─▒s─▒, yüzde k─▒zarma, dispepsi (haz─▒ms─▒zl─▒k), rinit (nezle), s─▒rt a─čr─▒s─▒, görme bulan─▒kl─▒─č─▒d─▒r. Bu yan etkiler ço─čunlukla  ki┼činin ilaç b─▒rakmas─▒na neden olacak düzeyde de─čildir.

Sertle┼čme bozuklu─čunda kullan─▒lan ilaçlar─▒ kalp hastalar─▒ da kullanabilir mi?
Kalp hastal─▒─č─▒, sertle┼čme bozuklu─ču için en önemli risk faktörlerinden biridir. Nitrat grubu ilaç kullanan kalp hastalar─▒, sertle┼čme bozuklu─čunda kullan─▒lan ilaçlar─▒ kesinlikle kullanmamal─▒d─▒r. Ayr─▒ca stabil olmayan anjinas─▒ (kalp a─čr─▒s─▒), kontrol edilemeyen hipertansiyonu (yüksek tansiyon) olan, ciddi (kalp) kapak hastal─▒─č─▒ olanlar, yüksek risk ta┼č─▒yan aritmisi olan ve kardiyomyopati (kalp kas─▒ hastal─▒─č─▒ olan) hastalar─▒  ilaç kullan─▒m─▒ aç─▒s─▒ndan yüksek risk grubundad─▒r.  

Sertle┼čme bozuklu─čunda kullan─▒lan ilaçlarla ilgili yanl─▒┼č inançlar nelerdir?
Bu ilaçlarla ilgili en büyük yanl─▒┼č inan─▒┼č ilaçlar─▒n al─▒nd─▒─č─▒nda her ki┼čide sertle┼čme olu┼čturaca─č─▒ beklentisidir. ─░laçlar─▒n etki etmesi için cinsel istek ve  uyar─▒ gereklidir. Cinsel cinsel istek ve uyar─▒ olmadan ilaçlar sertle┼čme sa─člamaz.

─░kinci yanl─▒┼č inan─▒┼č ise sertle┼čme sorunu olmayan ki┼čilerde sertle┼čmeyi art─▒raca─č─▒ beklentisidir. Sertle┼čme sorunu olmayan ki┼čilerde de daha yüksek bir performans beklentisiyle ilaç kullanm─▒ olmaktad─▒r, bu ki┼čilerde her zamanki sertlikten daha fazla bir sertlik olu┼čmamaktad─▒r. 

Sertle┼čme bozuklu─čunun sebepleri nelerdir?
Sertle┼čme bozuklu─čunun nedenlerini organik (bedensel) ve psikojenik olarak ikiye ay─▒rabiliriz. Ki┼čide hangi sebeplerin etkili oldu─čunu anlamak için iyi bir cinsel öykü al─▒nmal─▒d─▒r. Ço─čunlukla neden organik olsa bile ki┼činin sertle┼čme olup olmayaca─č─▒, sertle┼čmenin sürüp sürmeyece─či kayg─▒s─▒ , sorunun üzerine performans anksiyetesinin (kayg─▒s─▒n─▒n) eklenmesine neden olmakta bu da sorunu yaln─▒zca organik nedenli olmaktan ç─▒karmakta, psikojenik nedenlerin de etyolojide (bu hastal─▒─č─▒n olu┼čmas─▒na) rol oynamas─▒na neden olmaktad─▒r. 

Sertle┼čme bozuklu─čuna neden olan fiziksel sebepler neledir?
Sertle┼čme bozuklu─čunun fiziksel nedenlerini vasküler (damarsal) hastal─▒klar, hormonal nedenler, nörojenik nedenler, ilaçlar, alkol ve madde olarak be┼če ay─▒rabiliriz.

Vasküler (damarsal) nedenler aras─▒nda en s─▒k arterioskleroz (damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒), hipertansiyon (yüksek tansiyon), hiperlipidemi (kandaki ya─č oran─▒nda artma), hormonal nedenler aras─▒nda en s─▒k testesteron dü┼čüklü─čü, hipotroidi, hiperprolaktinemi, nörojenik nedenler aras─▒nda en s─▒k diabetes mellitus (┼čeker hastal─▒─č─▒), parkinson gibi kronik hastal─▒klar, prostat ameliyat─▒ gibi cerrahi giri┼čimler, ilaçlar aras─▒nda da en s─▒k antidepresanlar, antihipertansifler, kardiyak (kalp) ilaçlar say─▒labilir. 

Sertle┼čme bozuklu─čuna neden olan psikolojik sebepler nelerdir?
Sertle┼čme bozuklu─čunun psikojenik nedenlerini haz─▒rlayan nedenler, tetikleyen ve sürdüren nedenler olrak üçe ay─▒rabiliriz.

 Haz─▒rlayan nedenler aras─▒nda en s─▒k görülenler cinsel bilgi eksikli─či, cinsel deneyimsizlik ve yeti┼čtirili┼č biçimidir.

Tetikleyen nedenler aras─▒nda; ili┼čki ile ilgili sorunlar, i┼č sorunlar─▒, maddi sorunlar, kendisinde ya da e┼činde ba┼čka bir cinsel sorun ya da bir psikiyatrik ya da  fiziksel  hastal─▒─č─▒n ortaya ç─▒kmas─▒, ya┼članman─▒n do─čal de─či┼čimlerini kabullenememe, e┼činin hamile kalmas─▒, emzirmesi, menopoza girmesi say─▒labilir.

Sürdüren nedenler aras─▒nda en yayg─▒n─▒ performans kayg─▒s─▒d─▒r. Sertle┼čme sorunu ya┼čayan bir erkek cinsel ili┼čkiye ba┼člamadan önce sertle┼čmenin olup olamayaca─č─▒ ile ilgili a┼č─▒r─▒ bir kayg─▒ ve endi┼če duymaktad─▒r. Sorunun sürmesine katk─▒s─▒ olan bir di─čer durum da cinsel e┼čin cinselli─če ve soruna kar┼č─▒ yakla┼č─▒m─▒d─▒r. 

Sertle┼čme bozuklu─čuna sebep olabilecek risk faktörleri nelerdir?
Sertle┼čme bozuklu─čunun en s─▒k görülen risk faktörlerini depresyon, alkol ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, e┼č reddi gibi psikojenik nedenler ve ya┼članma, diabetes mellitus (┼čeker hastal─▒─č─▒), hiperlipidemi (kandaki ya─č oran─▒nda artma), kardiyak (kalp) hastal─▒klar, hipertansiyon, alkol ve sigara kullan─▒m─▒, çe┼čitli ilaçlar gibi organik nedenler olarak sayabiliriz. 

Sertle┼čme bozuklu─ču geli┼čen biri ne yapmal─▒d─▒r?
Sertle┼čme sorunu ya┼čayan birisi bunu yorgunluk, stres, yo─čun alkol al─▒m─▒ gibi nedenlerden sonra yaln─▒zca birkaç kez ya┼čad─▒ysa bunun olabilece─čini bilip cinsel ili┼čki öncesi kayg─▒ ya┼čay─▒p performans anksiyetesi (kayg─▒s─▒) geli┼čmezse bu durum geçici olabilir. A┼č─▒r─▒ heyecan, ilk gece korkusu gibi psikojenik nedenlerin sebep oldu─ču bir durumsa ve hasta genç ise  genelde psikojenik sertle┼čme bozuklu─čudur, ki┼či cinsel terapi konusunda deneyimli bir psikiyatrist veya psikologa ba┼čvurmal─▒d─▒r.

Hastan─▒n e─čer daiabetes mellitus (┼čeker hastal─▒─č─▒), kardiyak (kalp) hastal─▒k, hipertansiyon gibi bedensel bir hastal─▒─č─▒ varsa ve ya┼čl─▒ysa organik nedenlerin rol oynayabilece─či dü┼čünülerek androloji konusunda deneyimli bir ürolo─ča ba┼čvurabilir. Ama unutulmamas─▒ gerekir ki neden organik bile olsa bir erkek sertle┼čme sorunu ya┼čad─▒─č─▒nda performans kayg─▒s─▒ eklendi─činden mutlaka psikiyatrik destek de almas─▒ gerekmektedir.  

Sertle┼čme bozuklu─ču nas─▒l tedavi edilir?  
E─čer psikojenik nedenlere ba─čl─▒ sertle┼čme sorunu varsa bu konuda deneyimli psikiyatrist ve psikologlar taraf─▒ndan cinsel terapi uygulanabilir. Cinsel terapi yakla┼č─▒k 6-12 seans sürmektedir. Cinsel terapi kognitif davran─▒┼čç─▒ yöntemlerle yap─▒l─▒r, e─čer ki┼činin cinsel e┼či varsa tedaviye partneriyle ba┼čvurmas─▒ önerilir, bu tedavi ba┼čar─▒s─▒n─▒ daha da art─▒rmaktad─▒r. Öncelikle cinsel konularda bilgi verilir, cinsel bölgelerin anatomisi ve fizyolojisi anlat─▒l─▒r. Daha sonra çe┼čitli ev ödevleri verilerek cinsel terapi uygulan─▒r.

E─čer organik nedenler dü┼čünülüyorsa, tan─▒ ve ay─▒r─▒c─▒ tan─▒ya götürecek incelemeler yap─▒ld─▒ktan sonra altta yatan nedene uygun tedavi uygulan─▒r.

Sertle┼čme bozuklu─čunda hangi tedavi yöntemleri uygulanmaktad─▒r?
Sertle┼čme bozuklu─čunun nedenine ba─čl─▒ olarak uygulanan tedavi de─či┼čmektedir. E─čer cinsel bilgi ve deneyim eksikli─či, ilk gece korkusuna ba─čl─▒ ortaya ç─▒kan sertle┼čme sorunu varsa yaln─▒zca cinsel bilgi verilmesi bile sorunu düzeltebilir.

Psikojenik kaynakl─▒ sertle┼čme sorunu varsa bu konuda deneyimli psikiyatrist ve psikolog taraf─▒ndan yakla┼č─▒k 6-12 seans süren cinsel terapi uygulan─▒r.

E─čer ili┼čki sorunlar─▒ öncelikliyse ve buna ba─čl─▒ sertle┼čme sorunu ortaya ç─▒km─▒┼čsa öncelikle ili┼čki terapisi daha sonra cinsel terapi uygulan─▒r.

Organik nedenlere ba─čl─▒ sertle┼čme sorunu varsa ilaç tedaviler, penise enjeksiyon tedavileri, vakum uygulamas─▒ ve penil protezler tedavide uygulanabilir. 

 Sertle┼čme bozuklu─čunda vakum uygulamas─▒ ne zaman yap─▒l─▒r?
Özellikle ya┼čl─▒ hastalarda di─čer invaziv (giri┼čimsel) tedavilerin uygulanma zorluklar─▒n─▒n olmas─▒, ilaç kullan─▒m─▒n─▒n kontrendike (zararl─▒) oldu─ču durumlarda vakum tedavisi bir tedavi alternatifi olu┼čturmaktad─▒r.

Vakum aletlerinin avantajlar─▒; tüm sertle┼čme bozuklu─ču olgular─▒nda etkilidir., dü┼čük komplikasyon (istenmeyen durum) oran─▒ vard─▒r, kullan─▒m s─▒kl─▒─č─▒ k─▒s─▒tlamas─▒ yoktur.

Vakum aletlerinin kullan─▒m─▒n─▒n dezavantajlar─▒; uygulanmas─▒ iyi bir el becerisi gerektirmektedir, dar aç─▒l─▒ sertle┼čme sa─člamaz, penis cildinde renk de─či┼čimine yol açar, morarmaya neden olur ve bo┼čalmay─▒ engelleyebilir.  

Sertle┼čme bozuklu─čunda penil protezler ne zaman kullan─▒l─▒r?
Di─čer tedavilerin ba┼čar─▒s─▒z oldu─ču durumlarda, hasta tercih ediyorsa ve korpus kavernozumda (penisin içindeki yap─▒) daha önceki ameliyatlara veya enjeksiyona ba─čl─▒ fibrozis (doku sertle┼čmesi) geli┼čmi┼čse uygulanabilir.

Ama hastalara protezin yaln─▒zca cinsel birle┼čmelerini sa─člayan mekanik bir araç oldu─ču anlat─▒lmal─▒d─▒r. Ayr─▒ca penis uzunlu─čunun k─▒sal─▒r gibi görünebilece─čini, duyumsamalar─▒n─▒n de─či┼čebilece─čini, bazen ameliyattan sonraki birkaç hafta boyunca bo┼čalman─▒n zor ve gecikmeli olabilece─či anlat─▒lmal─▒d─▒r.

Protezin çe┼čitleri vard─▒r, bunlar semirijit (yar─▒ sert) ve ┼či┼čirilebilir olarak ayr─▒l─▒r. ┼×i┼čirilebilir olanlar daha fizyolojik bir sertle┼čme sa─člar ancak mekanik problem geli┼čme riski daha fazlad─▒r. Buna kar┼č─▒n a─čr─▒, enfeksiyon daha seyrek görülür.  

Sertle┼čme bozuklu─čunda penil enjeksiyon tedavisi nas─▒l yap─▒l─▒r?
Sertle┼čme bozuklu─čunun tedavisinde ilaçlar─▒n kullan─▒m─▒ndan sonra daha az kullan─▒lmas─▒na ra─čmen kavernoz cisim içine enjeksiyon tedavileri 1980’li y─▒llardan beri bilinmekte ve uygulanmaktad─▒r. ─░laçlar─▒n kullan─▒m─▒n─▒n daha kolay olmas─▒ ve etkin olmas─▒, ayr─▒ca penisin içine i─čne yap─▒lmas─▒n─▒n fikri birçok ki┼čiyi rahats─▒z etmesi nedeniyle  daha az kullan─▒lmaktad─▒r. Bu amaçla prostaglandin E1, papaverin, fentolamin kullan─▒lmaktad─▒r. En s─▒k görülen yan etkiler uzam─▒┼č sertlik, e─čer sertlik 6 saatden fazla sürerse i─čne ile bo┼čalt─▒lmal─▒d─▒r, ayr─▒ca peniste a─čr─▒ ikinci olarak görülen yan etkidir. 

Sertle┼čme bozuklu─čunda hormonlar─▒n yeri ve önemi var m─▒d─▒r?
Hormonlar az veya çok olarak sertle┼čme üzerine etkilidir. Tiroid bezinden üretilen tiroksin, pituiter bezden üretilen prolaktin, böbrek üstü adrenal bezden üretilen steroidler ve adrenalin, testisden üretilen testosteronun sertle┼čme üzerinde etkili oldu─ču bilinmektedir. Androjenler, erkek üreme sistemi ve ikincil cinsel karakterlerin geli┼čimini sa─člar. Görsel uyar─▒ya yan─▒t olarak olu┼čan sertle┼čme, hipogonadal erkeklerde androjen yoklu─čundan etkilenmemektedir. Hipogonadal erkeklerde gece sertle┼čmeleri azal─▒r. Bu da androjenlerin sertle┼čme olu┼čmas─▒nda yard─▒mc─▒ rolde oldu─čunu gösterir.  

Sertle┼čme bozuklu─čunda testesteron düzeylerine düzenli aral─▒klarla bakt─▒r─▒lmal─▒ m─▒?
Sertle┼čme sorunuyla ba┼čvuran bir erkekte testesteron düzeyini bak─▒lmas─▒ yap─▒lmas─▒ gereken tan─▒ araçlar─▒ndan biridir. Testesteron daha çok cinsel iste─či etkiler, ama dolayl─▒ olarak sertle┼čme olu┼čmas─▒nda da ikincil olarak etkisi vard─▒r. E─čer testesteron düzeyi normal ç─▒km─▒┼čsa cinsel istekde bir azalma yoksa düzenli olarak bak─▒lmas─▒na gerek yoktur. Ama testesteron düzeyi dü┼čükse belirli aral─▒klarla bak─▒lmas─▒ gerekir. 

Sertle┼čme bozuklu─ču bulunan biri bu problemini cinsel e┼čiyle payla┼čmal─▒ m─▒d─▒r?
Sertle┼čme sorunu ya┼čayan birisi bunu mutlaka cinsel e┼čiyle payla┼čmal─▒d─▒r. Erkek sertle┼čme sorunu ya┼čar ve cinsel ili┼čkiden kaç─▒nma olursa ve e┼čine bunu aç─▒klamazsa e┼č kendisine kar┼č─▒ ilgisiz oldu─ču dü┼čüncesine kap─▒labilir, hayat─▒nda ba┼čka birisi olup olmad─▒─č─▒ ┼čüpheleri ya┼čamaya ba┼člayabilir.

Ayr─▒ca cinsel terapi de çift olarak ba┼čvurduklar─▒nda ve çift olarak tedaviye al─▒nd─▒klar─▒nda daha ba┼čar─▒l─▒ olmaktad─▒r. 

Sertle┼čme bozuklu─ču tedavisinde ya┼č s─▒n─▒r─▒ var m─▒d─▒r?
Cinsel ya┼čam ki┼čini n iste─či, motivasyonu oldu─ču sürece devam eder. Bu sebeple tedavide de bir ya┼č s─▒n─▒r─▒ yoktur.