Cinsel ─░stirmar

Cinsel istismar genel tan─▒m─▒yla bir ki┼činin kendi iste─či d─▒┼č─▒nda cinsel eyleme maruz kalmas─▒d─▒r. Cinsel istismara en ├žok maruz kalan taraf k─▒z ├žocuklar─▒ olmaktad─▒r. Erkek ├žocuklar da, seyrek olsa dahi cinsel tacize u─čramaktad─▒r. Ergenler ve yeti┼čkinlerde de cinsel istismar olaylar─▒ s─▒kl─▒kla g├Âr├╝lmektedir. Bu iki ya┼č grubunda istismar edenlerin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču erkeklerdir. Genel olarak de─čerlendirdi─čimizde cinsel tacize maruz kald─▒─č─▒ halde bu durumun bilinmeme oran─▒ son derece y├╝ksektir. Bu durum ├Âzellikle ├žocuklar─▒n maruz kald─▒─č─▒ cinsel tacizler i├žin ├žok daha fazla ge├žerlidir. K├╝├ž├╝k ├žocuklarda en ├žok g├Âr├╝len istismar ┼čekli kar┼č─▒ cinsten bir ergen ya da eri┼čkin taraf─▒ndan cinsel tacize u─čramakt─▒r.  
    
Cinsel taciz, cinsel ili┼čki ve/veya cinsellikle ilgili ├že┼čitli imalarda bulunmak, ├že┼čitli ┼čekillerde cinsel ama├žl─▒ fiziksel temas sa─člamak, cinsel ama├žla bedenin ├že┼čitli b├Âlgelerine ve/veya cinsel b├Âlgelere dokunmak ve cinsel ili┼čkiye girmeye te┼čebb├╝s etmek gibi farkl─▒ bi├žimlerde g├Âr├╝l├╝r. Ergenlerde ve ├Âzelliklede ├žocuklarda cinsellik ile ilgili zihinsel ve fiziksel/hormonal alt yap─▒ hen├╝z olu┼čmam─▒┼č oldu─ču i├žin bir eri┼čkin taraf─▒ndan yap─▒lan her t├╝rl├╝ cinsel yakla┼č─▒m bir ruhsal ve bedensel ihlaldir ve mutlaka ┼čiddetli bir psikolojik travma yarat─▒r. Bu etki hemen ortaya ├ž─▒kabilece─či gibi ilerleyen g├╝nlerde ya da y─▒llarda da kendini g├Âsterebilir. ├çocuk kendisine yap─▒lan─▒ ba┼člang─▒├žta bir oyunun par├žas─▒ gibi alg─▒lam─▒┼č olsa dahi ya┼č─▒ ilerledik├že maruz kald─▒─č─▒ durumun psikolojik ve fiziksel bir s─▒n─▒r ihlali oldu─čunu hisseder ve fark─▒na var─▒r. Bu fark─▒na varma hali sonradan olu┼čan bir travma yarat─▒r. Di─čer bir deyi┼čle, ya┼čanm─▒┼č anormal bir olay ki┼čiyi sonradan travmatize etmi┼č olur.


B├╝t├╝n bunlardan anla┼č─▒labilece─či gibi ├žocuklar─▒n maruz kald─▒─č─▒ cinsel taciz durumlar─▒nda her zaman i├žin ├žocu─čun iste─či d─▒┼č─▒nda olan bir hal s├Âz konusudur; zaten bunun aksinin olmas─▒ s├Âz konusu olamaz.  ├çocuk, eri┼čkin cinselli─činin ne oldu─čunu bilmedi─činden maruz kald─▒─č─▒ her t├╝rl├╝ cinsel yakla┼č─▒m─▒n travmatik etkisini, fark─▒ndal─▒─č─▒ geli┼čtik├že mutlaka ya┼čayacakt─▒r. Burada bahsedilen fak─▒ndal─▒k, ya┼čam─▒┼č oldu─ču olay─▒n normal d─▒┼č─▒ oldu─čunu hissetme d├╝zeyi ile ilgilidir. Bu fark─▒ndal─▒k ve hissetme hali sadece cinsellikle ilgili bilginin artmas─▒ ile ba─člant─▒l─▒ de─čildir. Bir ├žocuk ├žok k├╝├ž├╝k bir ya┼čta cinsel tacize maruz kalsa da anormal bir durum oldu─čunu bilin├ž d├╝zeyinde olmasa dahi hisseder. Zaman ilerledik├že ya┼čanan─▒n anormal bir ┼čey oldu─ču ile ilgili bilin├ž ve fark─▒ndal─▒k d├╝zeyi artar ve travmatize olma derecesi y├╝kselir.                     
Ayn─▒ ya┼čta ya da yak─▒n ya┼člardaki ├žocuklar─▒n cinsel i├žerikli oyunlar oynama durumlar─▒ taciz olarak isimlendirilemez. Ancak, ├Âzellikle ├žocuk cinselli─čin k├Ât├╝ bir ┼čey oldu─čunu alg─▒lam─▒┼čsa ya da bu durum ├žocu─ča empoze edilmi┼čse ├žocukta su├žluluk duygusu geli┼čir ve ├žocuk travmatize olabilir. Su├žluluk duygusu yaratan ve travmatize edici daha problemli bir di─čer durum ise, ├žocu─čun, hemcinsi ya da kar┼č─▒ cinsi ile cinsel i├žerikli bir oyun oynarken ya da merakl─▒ bir ┼čekilde ├žocuklar birbirlerinin bedenlerini ke┼čfetmeye ├žal─▒┼č─▒rken bunun eri┼čkinler taraf─▒ndan fark edilmesi ve gizli ya da a├ž─▒k bir ┼čekilde ay─▒planmas─▒d─▒r. ├çocu─čun a├ž─▒k bir ┼čekilde ay─▒planmas─▒ ve bu konuda sanki bir eri┼čkinmi┼č gibi ele┼čtirilmesi ├žocu─ča en b├╝y├╝k zarar veren durumdur. Bu durumda ki┼činin geli┼čtirece─či psikolojik sorunlar─▒n ┼čiddeti artacakt─▒r. Yo─čun su├žluluk duygular─▒ olu┼čur ve gerek ├žocukluk d├Âneminde gerek ilerleyen d├Ânemlerde mutlaka tak─▒nt─▒, depresyon, kayg─▒ bozukluklar─▒ gibi psikolojik sorunlar ┼čiddetli bir bi├žimde kendini g├Âsterir.               
En b├╝y├╝k duygusal hasara yol a├žan durum ├žocu─čun cinsel tacize g├╝vendi─či biri taraf─▒ndan maruz kalmas─▒d─▒r. ├çocukta ciddi su├žluluk ve g├╝ven sorunlar─▒ olu┼čur. Bu sorunlar ya┼č ilerledik├že daha da artma e─čilimi g├Âsterir. Aile i├žinde ya┼čanan cinsel taciz durumlar─▒ ensest olarak isimlendirilir ve en u├ž duygusal zarar yaratanlar bu durumlard─▒r.

Aile i├ži cinsel istismar durumlar─▒nda, kurban─▒n ya┼čad─▒─č─▒ fiziksel ve ruhsal tahribat derinle┼čmekte ve bu istismar─▒n fark edilmesi, engellenmesi daha uzun s├╝re alabilmektedir. Bu durum kurban─▒n tahribat─▒n─▒ derinle┼čtirmektedir, ├Âzellikle de s├╝rekli tekrarlanan bir istismar durumunun s├Âz konusu oldu─ču ko┼čullarda kurban b├╝y├╝k duygusal zararlar g├Ârmekte ve bu durum, psikoterapide bu travmalar ├žal─▒┼č─▒lmazsa ki┼čiyi hayat─▒ boyunca etkilemektedir. Cinsel istismar cinsel ┼čiddetin bir par├žas─▒d─▒r; g├Âz i┼čaretleriyle yap─▒lanlardan tecav├╝ze kadar uzanan geni┼č bir yelpazede cinsel istismar durumlar─▒ s├Âz konusu olabilmektedir.

Cinsel tacizler her toplumda ve k├╝lt├╝rde kar┼č─▒la┼č─▒lan bir durumdur. Bu durumla ba┼č etme konusunda toplumsal, ailevi ve bireysel bir├žok zorlukla kar┼č─▒la┼č─▒l─▒r. ├ľzellikle kapal─▒ toplumlarda, e─čitimin ve ki┼čisel haklar─▒n geli┼čmedi─či yerlerde hem istismar─▒n meydana gelmesi daha gizli/kapakl─▒ olmakta hem de bunun a├ž─▒─ča ├ž─▒kar─▒lmas─▒, engellenmesi, ma─čdurlara gerekli deste─čin sa─članmas─▒ konular─▒nda ciddi sorunlar ya┼čanmaktad─▒r.
├çocukluklar─▒nda cinsel tacize maruz kalan ki┼čilerde hemen ya da ilerleyen zamanlarda farkl─▒ ┼čiddetlerde ve ┼čekillerde olan psikolojik sorunlar mutlaka ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Bu kesinli─čin nedeni hi├žbir ├žocu─čun ve ergenin bu ┼čiddetteki bir travmayla ba┼č etmek i├žin yeterli zihinsel g├╝c├╝n├╝n olmamas─▒d─▒r. Ya┼čad─▒klar─▒ istismar─▒n t├╝r├╝ne g├Âre travmatik etkinin derecesi ve olu┼čan psikolojik sorunun ┼čekli ve ki┼čiyi etkileme seviyesi de─či┼čse de psikolojik problem olu┼čma durumu ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r. Depresyon, cinsel i├žerikli tak─▒nt─▒lar, di─čer tak─▒nt─▒lar, kayg─▒ bozukluklar─▒, cinsel i┼člev bozukluklar─▒, kar┼č─▒ cinse g├╝vensizlik, kar┼č─▒ cinsle ileti┼čim sorunlar─▒, ba─članma sorunlar─▒, kar┼č─▒ cinsten tamamen uzak durma ve/veya duygusal his ya┼čayamama, e┼čcinsel y├Ânelimler, genel g├╝vensizlik hissi, cinsel isteksizlik, rastgele cinsellik ya┼čama, panik bozukluk, ileti┼čim sorunlar─▒ gibi psikolojik problemler ya┼čanan travmatik etkinin seviyesine g├Âre farkl─▒ yo─čunluklarda kendini g├Âsterir. Yo─čun travmatik etki olu┼čtuysa psikolojik problemin ya┼čanmas─▒ daha s├╝rekli ve yo─čun olur ve bir├žok psikolojik problem bir ki┼čide ayn─▒ anda g├Âr├╝l├╝r.

├çocuklar─▒n ya┼člar─▒ icab─▒ olu┼čan cinsel meraklar─▒, onlar─▒ birbirlerini cinsel anlamda incelemeye itmekte ve bu da oynad─▒klar─▒ baz─▒ oyunlarda ifade bulmaktad─▒r. Cinsel kimli─čini yeni yeni tan─▒maya ba┼člayan ve hem kar┼č─▒ cinsi hem de kendi cinsini ├Â─črenme konusunda merakl─▒ olan ├žocuklar, kendi aralar─▒nda cinsel i├žerikli oyunlar oynayabilirler. ├ço─čunlukla ÔÇťevcilikÔÇŁ ad─▒ alt─▒nda olan bu oyunlarda, ebeveynlerin rolleri taklit edilir ya da bu roller oyuncaklarla oynatt─▒r─▒l─▒r. Meraktan kaynaklanan cinsel b├Âlgeleri birbirlerine g├Âstermeleri, birbirlerinin cinsel b├Âlgelerine dokunmalar─▒ gibi durumlar─▒ da kapsayan bu eylemleri cinsel istismar olarak de─čerlendirmek son derece sak─▒ncal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ cinsel istismara sebep olan ┼čey oyunun i├žeri─či de─čil, ebeveynlerin bu oyunlara ┼čahit olduklar─▒nda ortaya koyduklar─▒ cezaland─▒r─▒c─▒, ay─▒play─▒c─▒ tutumlard─▒r. Cinselli─čin tabu oldu─ču ve ay─▒p say─▒ld─▒─č─▒ ailelerde bu t├╝r oyunlara verilen tepkiler, o ki┼činin yeti┼čkinlikte cinsellikten su├žluluk duymas─▒ sonucunu verecek ve dolay─▒s─▒yla ileriki ya┼čant─▒s─▒n─▒ etkileyecektir.

Cinsel istismar eri┼čkinlik s─▒n─▒r─▒nda olan ergen erkekler veya k─▒zlar ile yeti┼čkin erkekler veya kad─▒nlar taraf─▒ndan, k─▒z ve erkek ├žocuklara y├Ânelik olarak ger├žekle┼čir. Cinsel merak ve arzunun y├╝ksek d├╝zeyde bulundu─ču ergenlik d├Âneminde erkek ve k─▒z ergen belirli cinsel eylemleri yapma konusunda kar┼č─▒ cinsi ya da hemcinsini y├Ânlendirebilir ya da bask─▒ yapabilir. ├çocuk bu bask─▒ya kar┼č─▒ koyamayabilir ya da bunu bir oyun zannetti─či i├žin bu eyleme kat─▒labilir. ├çocuk zorlanarak bu duruma maruz kald─▒ysa, travmatik etkilenmenin derecesi genellikle daha y├╝ksek olur; ├ž├╝nk├╝ ├žocuk istemedi─či bir ┼čeye zorlanmaktad─▒r. ─░stismar─▒ ya┼čama ┼čekli ikinci duruma daha yak─▒n olsa da, yani ├žocuk oyun zannetti─či i├žin ya da ne olaca─č─▒n─▒ merak etti─či i├žin y├Ânlendirildi─či eyleme uyum g├Âsterdi─činde de ileriki ya┼člarda travmatik etkilenme olma ihtimali ├žok y├╝ksektir. Bu t├╝r eylemelerin, taraflar─▒n ikisi de ├žocuk olsa dahi, ├Âzellikle iki ├žocuk aras─▒ndaki ya┼č fark─▒ ├žok oldu─čunda, travmatik etki b─▒rakma dereceleri artar.

Sonu├žlar─▒ itibariyle bir ├žocu─ču ya da genci en ├žok s─▒k─▒nt─▒ya sokan, her a├ž─▒dan ├žok trajik olan cinsel istismarlar, ├Âzellikle tan─▒d─▒k ve hatta o g├╝ne kadar kendisine g├╝venilen bir yeti┼čkin taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirildi─činde ma─čdur ├╝zerinde son derece b├╝y├╝k tesirler olu┼čturmaktad─▒r.  Bu noktada ├žocu─čun ya┼čad─▒─č─▒ tacizi ailesi ile payla┼čmas─▒ ve ailenin de ├žocu─ču i├žin psikolojik yard─▒m almas─▒ olaydan travmatik etkilenme derecesini azalt─▒r ancak etkinin hepsini bertaraf edemez. Bu konuda profesyonel destek almak, ├žocu─čun hem o d├Ânemki hem de gelecekteki hayat─▒ i├žin son derece ├Ânemlidir. Ancak bazen aileler, ├ževre bask─▒s─▒ sebebiyle ya da ├žocuklar─▒na inanmad─▒klar─▒ i├žin olay─▒n ├╝st├╝n├╝ ├Ârtmektedirler. Ya┼čananlar nedeniyle a─č─▒r bir tepkiyle ya da tepkisizlikle kar┼č─▒la┼čan ├žocuk, ya┼čad─▒─č─▒ olay─▒n travmas─▒n─▒ ya┼čamakla kalmaz, en g├╝vendi─či ki┼čiler olan ailesi taraf─▒ndan da yaln─▒z b─▒rak─▒lm─▒┼č olur. B├Âyle bir durumda en a─č─▒r psikolojik etkilenme olu┼čur. Sonu├žta zincirleme bir travma reaksiyonu olu┼čmu┼čtur. Bu tepkiler neticesinde ya┼čad─▒klar─▒ndan kendini sorumlu tutan ├žocuk, di─čer yandan da fark─▒nda olarak ya da olmadan ebeveynlerine kar┼č─▒ b├╝y├╝k bir ├Âfke hissetmeye ba┼člar. Genellikle istismar konusu g├╝ndeme hi├ž gelmez ama a┼č─▒r─▒ boyutlarda olan g├╝vensizlik ve ters istikamette geli┼čen su├žluluk mevzular─▒ nedeniyle aile i├žinde b├╝y├╝k ├žat─▒┼čmalar ve ileti┼čim bozukluklar─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r. Bu sorunlar ┼čiddetli tart─▒┼čmalar ve davran─▒┼č sorunlar─▒ ┼čeklinde olabilece─či gibi ├žocu─čun i├že kapanmas─▒ ve ileti┼čim kurulamamas─▒ ┼čeklinde de kendini g├Âsterebilir. Hangi ┼čekilde olursa olsun kendini yaln─▒z ve desteksiz hisseden ├žocuk, tekrar tekrar travmatize olur.

Ancak ├žocuk ya da ergenin ya┼čad─▒─č─▒ en k├Ât├╝ senaryo, kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ cinsel istismar─▒n has─▒ralt─▒ edilmesi ya da ebeveyninin kendisine inanmamas─▒ndan kaynaklanan tutum de─či┼čiklikleridir. Benzer bir olay─▒ tekrar ya┼čayabilece─či ima edilircesine yasaklamalar konmas─▒, cinsel geli┼čimini yans─▒tan do─čal davran─▒┼č ve tutumlar─▒ndan dolay─▒ ele┼čtirilmesi en s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m─▒z yanl─▒┼č anne baba tutumlar─▒d─▒r. Sonu├žta bu davran─▒┼člar, gencin su├žluluk ve ├Âfkesini ├žok daha sa─čl─▒ks─▒z boyutlara ta┼č─▒yacakt─▒r.
Tedavi

 Cinsel tacize maruz kalan ki┼čilerin ya┼čad─▒klar─▒ travmatik etki ve bunun sonucunda geli┼čen psikolojik sorunlar psikolojik travma modeline dayal─▒ psikoterapi y├Ântemleri ile ortadan kald─▒r─▒labilmektedir. Cinsel taciz ma─čdurlar─▒n─▒n, ya┼čad─▒klar─▒ psikolojik problemlerden kurtulabilmeleri i├žin mutlaka profesyonel yard─▒m almalar─▒ gerekir. Ya┼čanan cinsel taciz ile ilgili travma ├žal─▒┼čmas─▒ yap─▒lmal─▒d─▒r. Tacize maruz kalan ki┼čilerle ├žal─▒┼čma konusunda uzman ve deneyim sahibi olmak bu ki┼čilerin sorunlar─▒n─▒ anlama, m├╝dahale etme ve ├ž├Âzme anlam─▒nda elzemdir. Bu vas─▒flara sahip bir uzman y├Ânetiminde yap─▒lacak psikoterapi ├žal─▒┼čmas─▒ ile travmatik etki ve sonucunda olu┼čan psikolojik problemler kademe kademe azalt─▒l─▒r ve ortadan kald─▒r─▒l─▒r. EMDR y├Ântemi, yap─▒lacak psikoterapinin i├žinde uygun bir ┼čekilde kullan─▒ld─▒─č─▒nda olduk├ža h─▒zl─▒ ve etkin sonu├žlara ula┼č─▒lmaktad─▒r. Tacize u─črama ya┼č─▒, ya┼čanan travmatik etkinin seviyesi, cinsel tacize maruz kalma say─▒s─▒, tacizin kimin taraf─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒ ve taciz sonucunda olu┼čan psikolojik problemlerin ne kadar s├╝redir devam ediyor oldu─ču gibi kriterler psikoterapi ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n ne kadar s├╝rece─čini belirler

Fiziksel ┼×iddet
Fiziksel ┼čiddet ya da istismar aile i├žinde ya┼čanan ve ├žocu─ču derinden etkileme potansiyeline sahip bir  travma t├╝r├╝d├╝r. Pek ├žok ┼čekli olabilir ve genellikle ├žocu─ču uygun olmayan bir davran─▒┼č─▒ y├╝z├╝nden cezaland─▒rmak ┼čeklinde ebeveynler taraf─▒ndan mant─▒ksalla┼čt─▒r─▒l─▒r. Ceza fiziksel bir tacizi i├žerdi─činden ├žocu─čun fiziksel ve psikolojik b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ tehdit eder niteliktedir ve travma yaratma potansiyeli son derece y├╝ksektir. ├çocu─čun, yapt─▒─č─▒ davran─▒┼č ile ceza aras─▒nda bir ili┼čki kuramamas─▒, bir ili┼čki kursa dahi verilen cezan─▒n orant─▒s─▒z ┼čiddette olmas─▒, uygulanan ┼čiddetin a┼ča─č─▒lay─▒c─▒ unsurlar i├žermesi gibi durumlar fiziksel ┼čiddete u─črayan ├žocu─čun bu olay─▒ travmatik olarak ya┼čama riskini art─▒rmaktad─▒r.  

Aile d─▒┼č─▒nda olan ama ├žocuk ya da ergeni g├Âzlemleme f─▒rsat─▒ olan kimselerin, kafalar─▒nda fiziksel istismar─▒n varl─▒─č─▒ ile ilgili soru i┼čareti uyand─▒racak baz─▒ ipu├žlar─▒ndan bahsedilebilir. Nedeni ├žocuk taraf─▒ndan ifade edilmeyen ya da ├žocu─čun ├ževresindeki insanlar taraf─▒ndan a├ž─▒klanamayan fiziksel yaralanmalar─▒n olmas─▒, ├žocuk ve ebeveynlerin ├žocu─čun nas─▒l yaraland─▒─č─▒ ile ilgili farkl─▒ a├ž─▒klamalar─▒n─▒n olmas─▒, ├žocu─čun kendi kendini yaralad─▒─č─▒n─▒n s├Âylemesi, ebeveynlerin yaralanma i├žin tedavi aray─▒┼č─▒nda gecikmeleri, ├žocu─čun tekrarlanan bi├žimde yaralanmas─▒ bu ipu├žlar─▒ndan baz─▒lar─▒d─▒r.

Aile i├žinde ┼čiddete maruz kalan ├žocuklar─▒n okul ortam─▒nda verdikleri tipik tepkiler sald─▒rgan davran─▒┼člar, bir grup olu┼čturup ya┼č─▒tlar─▒ ya da k├╝├ž├╝k ├žocuklara fiziksel ┼čiddet uygulama, s─▒n─▒fta a┼č─▒r─▒ ├Âl├ž├╝de yerinde duramama ve sakin olamama gibi hallerdir. Ters istikamette, i├že kapanma ve hi├ž arkada┼č edinememe gibi durumlar da ├žocu─čun aile i├žinde ┼čiddet g├Ârd├╝─č├╝ne i┼čaret edebilir. ├çocu─čun arkada┼člar─▒ ya da ├Â─čretmenleri ile olan ola─čan ileti┼čim ┼čeklinin bozulmas─▒ ya da durmas─▒, okulda g├╝nl├╝k ya da haftal─▒k huy de─či┼čikliklerinin g├Âzlenmesi de aile i├ži ┼čiddet oldu─čundan ┼č├╝phelenilmesi gereken durumlard─▒r.  

├çocuklar okulda da ya┼č─▒tlar─▒, b├╝y├╝k ├žocuklar ve ├Â─čretmenleri taraf─▒ndan fiziksel ┼čiddete maruz kalmaktad─▒rlar. ├çocu─čun okulda ve/veya evi d─▒┼č─▒ndaki di─čer ortamlarda fiziksel ┼čiddete maruz kald─▒─č─▒n─▒n fark─▒na var─▒lmas─▒n─▒ hususunda genellikle g├Âr├╝len baz─▒ g├Âstergeler mevcuttur. ├çocu─čun evde ve di─čer ortamlarda sessizle┼čmesi, i├žine kapanmas─▒ ya da a┼č─▒r─▒ sinirli ve sald─▒rgan davran─▒┼člar g├Âstermesi, korkular geli┼čtirmesi bu g├Âstergelerin baz─▒lar─▒d─▒r.

Aile i├žinde ya┼čanan ┼čiddette oldu─ču gibi okulda ve di─čer ├ževrelerde ya┼čanan ┼čiddet durumlar─▒nda da olaylar genelde gizli kalmaktad─▒r. Bunun sonucunda ├žocuklar ┼čiddete maruz kalmaya devam etmekte ve ┼čiddet ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemde ve eri┼čkin hayat─▒nda ka├ž─▒n─▒lmaz bir bi├žimde psikolojik sorunlar ya┼čamaya mahkum olmaktad─▒rlar.

Duygusal ─░stismar

├çocuk ya da ergenin duygusal g├╝venlik hissini ve varl─▒─č─▒n─▒ tehdit eden t├╝rden ebeveyn tutum ve davran─▒┼člar─▒n─▒n geneli duygusal istismard─▒r. Bu istismar t├╝r├╝ bir├žok ┼čekilde olabilir. En a─č─▒r formu di─čer istismar ┼čekilleriyle beraber ya┼čanan duygusal travmalard─▒r. ├ľrne─čin, ensest ve/veya fiziksel istismara maruz kalan bir ├žocu─čun ayn─▒ zamanda son derece ┼čiddetli bir duygusal travma da ya┼čamas─▒ ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r.

├çocu─čun gereksiz yere cezaland─▒r─▒lmas─▒, ceza ile cezan─▒n nedeninin ili┼čkisiz olmas─▒, ├žocu─čun yapt─▒─č─▒ davran─▒┼č─▒ndan dolay─▒ k├╝├ž├╝k d├╝┼č├╝r├╝lmesi, a┼ča─č─▒lanmas─▒, utand─▒r─▒lmas─▒, ├žocuktan ya┼č─▒na uygun olmayan beklentilere girilmesi ve bu beklentileri kar┼č─▒layamad─▒─č─▒nda duygu s├Âm├╝r├╝s├╝ yap─▒lmas─▒ gibi bir├žok durum ve davran─▒┼č duygusal istismar s─▒n─▒f─▒na girer.

├ço─ču zaman ebeveynler taraf─▒nda fark edilmeyen ancak ├žocuk ya da ergenin duygusal istismar bi├žiminde ya┼čad─▒─č─▒ durumlar olabilmektedir. Ebeveynler duygusal istismar yap─▒yor olduklar─▒n─▒n fark─▒nda olmalar─▒ bir yana ├žocuklar─▒ i├žin do─čru olan─▒ yapt─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝kleri durumlara ├žok rastlar─▒z. ├ľrne─čin, k─▒z─▒na e┼čiyle ya┼čad─▒─č─▒ sorunlar─▒n hepsini anlatan ve ona fikrini soran bir anne k─▒z─▒ ile arkada┼č gibi olduklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nebilir ve bundan gurur bile duyabilir. Ancak k─▒z─▒na sahip olmamas─▒ gereken bir rol verdi─činin, k─▒z─▒na a─č─▒r bir sorumluluk y├╝kledi─činin ve k─▒z─▒n─▒n ileriki hayat─▒nda su├žluluk psikolojisine sahip bir birey olmas─▒na ciddi bir katk─▒da bulundu─čunun fark─▒nda de─čildir. O─člunun hatalar─▒n─▒ ba┼čkalar─▒n─▒n yan─▒nda anlatan bir ebeveyn ├žok iyi bir g├Âzlemci ve ele┼čtirileri ile yap─▒c─▒ bir ebeveyn oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yor olabilir ama ├žocu─čunun utanmas─▒na ve a┼ča─č─▒lanm─▒┼č hissetmesine yol a├žarak asl─▒nda onu duygusal olarak istismar ediyordur. Bu ebeveyn, ├žocu─čunun ilerili ya┼čant─▒s─▒nda sosyal kayg─▒ ve kendine g├╝ven d├╝┼č├╝kl├╝─č├╝ gibi sorunlar─▒n olu┼čmas─▒na ne ├Âl├ž├╝de katk─▒ yapt─▒─č─▒n─▒ fark etmez.

─░hmal, ebeveynlerin ├žok az fark etti─či ancak etkisi en ┼čiddetli olan duygusal istismar ┼čeklidir. Ebeveynlerin, ÔÇťbiz ├žocu─čumuza her imkan─▒ sa─čl─▒yoruzÔÇŁ, ÔÇť├žocu─čumuzu en iyi okullara g├ÂnderdikÔÇŁ, ÔÇťcebinden har├žl─▒─č─▒n─▒ eksik etmedikÔÇŁ, ÔÇťarkada┼člar─▒ pazardan giyinirken biz maddi durumumuz k├Ât├╝ olsa da k─▒z─▒m─▒z─▒n marka giymesini sa─člad─▒kÔÇŁ gibi s├Âylemler ebeveynlerin ├žocuklar─▒yla olan ili┼čkilerinde duygusal yak─▒nl─▒─č─▒ ihmal ettiklerine i┼čaret eder. ├çocuklar─▒n─▒ duygusal olarak ihmal eden ebeveynler ├žocuklar─▒ ile yeterli miktarda kaliteli vakit ge├žirmezler; s├Âzel diyalo─ča ancak gerekli g├Ârd├╝kleri ya da olumsuz bir davran─▒┼č─▒na m├╝dahale etmeleri gerekti─činde ba┼čvururlar, fiziksel temas pek kurmazlar, ├žocuklar─▒yla yeterli derecede birebir vakit ge├žirmezler, oyun oynamazlar. Duygusal ihmalin ├žocu─ču ileriki hayat─▒na bedeli ├žok a─č─▒r olmaktad─▒r; ├žocukluk, ergenlik ve yeti┼čkinlik d├Ânemlerinde ├že┼čitli psikolojik sorunlar ┼čiddetli bir ┼čekilde g├╝ndeme gelir.

─░hmal

├çocuklar─▒n aile i├žinde ya┼čad─▒klar─▒ en b├╝y├╝k sorunlardan biri de ebeveynler veya ├žocu─ča bakan kimseler taraf─▒ndan ihmale u─čramalar─▒d─▒r. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara g├Âre, AmerikaÔÇÖ da 2005 y─▒l─▒nda 899,000 ├žocu─čun ihmale maruz kald─▒─č─▒ saptanm─▒┼čt─▒r.
─░hmal Nedir?

─░hmal, ├žocu─ča bakan kimselerin ├žocu─čun gerekli ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamada veya ya┼č─▒na uygun ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamada finansal deste─či olmas─▒na ve kar┼č─▒layabilecek kapasitesi olmas─▒na ra─čmen yanl─▒┼č muamelede bulunmas─▒ olarak a├ž─▒klan─▒r. ─░hmal genellikle, s├╝re gelen yetersiz ilgi/ bak─▒m ve ├žocukla olan ileti┼čim azl─▒─č─▒ olarak tan─▒mlan─▒r. ├çocu─čun istismar ve ihmali genellikle kom┼čular, g├╝nd├╝z bak─▒m evi personelleri, bak─▒c─▒lar ve akrabalar taraf─▒ndan fark edilir. ├çocuk okul ya┼č─▒nda ise, s─▒n─▒f ├Â─čretmeni bir ├žocu─čun ihmale u─črad─▒─č─▒n─▒ genellikle temizli─čine dikkat etmemesinden, d├╝┼č├╝k kilosundan veya kilo kayb─▒ndan, medikal bak─▒m─▒n─▒n azl─▒─č─▒ndan, okula olan devams─▒zl─▒─č─▒ndan anlar.

├çocuk ya┼čam─▒ boyunca bir├žok ihmal t├╝r├╝ ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalabilir.

Fiziksel ihmal; ├žocu─čun yemek, giyim ve bar─▒nma gibi temel ihtiya├žlar─▒n─▒n kar┼č─▒lanmamas─▒ ile ortaya ├ž─▒kan durumdur. Bu t├╝r ihtiya├žlar─▒n kar┼č─▒lanmamas─▒ ├žocu─čun fiziksel sa─čl─▒─č─▒n─▒n, iyi durumunun, psikolojik geli┼čiminin yeterli olmamas─▒na sebep olur. Fiziksel olarak ihmal edilen ├žocuk fiziksel olarak ciddi hastal─▒klara yakalanabilir, psikolojik olarak ise hayat boyu d├╝┼č├╝k ├Âz- sayg─▒ geli┼čtirebilir.

Duygusal, psikolojik ihmal; ├žocu─čun ├Ân├╝nde ebeveynlerin tart─▒┼čmas─▒, ├žocu─čun alkol ve madde kullan─▒m─▒na izin, psikolojik a├ž─▒dan ilgi eksikli─či, s├Âzel olarak a┼ča─č─▒lama, ┼čiddete e─čilim gibi durumlarda ortaya ├ž─▒kar. Baz─▒ ailelerde ebeveynler kendi aralar─▒ndaki ├žat─▒┼čmalar─▒ ├ž├Âz├╝mleyemediklerinden ├žocuklar─▒n─▒n sorunlar─▒n─▒ ya g├Ârmezden gelirler ya da kendi sorunlar─▒ ile ├žok me┼čgul olduklar─▒ndan fark edemezler. B├Âyle durumlarda ├žocuk ba┼č edemeyece─či zorluklarla ba┼č ba┼ča b─▒rak─▒l─▒r. ├çocuk, aileye olan g├╝ven duygusunu kaybeder ve psikolojik sorunlar ya┼čayabilir.

Medikal ihmal; ├žocu─ča gerekli olan sa─čl─▒k hizmetlerinin sa─članmamas─▒ndan do─čar. Bu t├╝r ├žocuklar ciddi hastal─▒klara yakalanabilirler, en k├Ât├╝ durumlarda ise bu durum ├žocuk kay─▒plar─▒ ile sonu├žlanabilir. Baz─▒ aileler dini inan├žlar─▒ndan, geleneklerinden, finansal durumlar─▒ndan veya sa─čl─▒k hizmetlerine olan g├╝vensizliklerinden dolay─▒ ├žocuklar─▒n─▒ sa─čl─▒k a├ž─▒s─▒ndan ihmale s├╝r├╝kleyebilirler. 

Etiket:Cinsel İstismar, Cinsel İstismar Tedavi, Duygusal İstismar, İhmal, İhmal Nedir, Cinsel Taciz, Çocuk Cinsel İstismar